Shqetësimi social është aq universal sa psikologët socialë kanë bërë karriera duke e studiuar atë. Mund ta gjejmë pothuajse kudo, si në negociatat e pagave ose në bisedat e shkurtra që kanë shumë pauza të sikletshme.
Pothuajse të gjithë në një moment do ta gjejnë veten në një bashkëveprim që i bën të ndihen në siklet. Dhe në punë, këto situata lindin çdo ditë. Ne japim dhe marrim reagime, menaxhojmë dinamikën e ekipit dhe lundrojmë në ndryshimet e statusit.
Shumica prej nesh ndjekin një qasje të thjeshtë për të shuar shqetësimin: Ne buzëqeshim sa më fort që mundemi, qeshim (edhe kur asgjë nuk është qesharake) dhe përkulemi për të bindur njerëzit: Nuk ka asgjë për t'u shqetësuar këtu. Ky bashkëveprim do të jetë pozitiv. Unë jam i sjellshëm.
Ndoshta shumë i sjellshëm?
Problemi me të qenit shumë i sjellshëm
Ka një ironi të trishtueshme këtu: Sa më shumë përpiqemi të përdorim mirësinë për të mbuluar shqetësimin tonë, aq më shumë njerëzit mund të shohin përmes nesh.
Njerëzit janë të mirë në kapjen e emocioneve, të cilat rrjedhin përmes sjelljeve tona joverbale, si toni i zërit. Ne mendojmë se po bëjmë një punë të mirë për të maskuar ankthin duke shtuar komplimente, por kur këto komplimente jepen përmes buzëqeshjeve artificiale, askush nuk e beson.
Shpesh, ne e rregullojmë shqetësimin tonë duke dhënë reagime që janë aq të përgjithshme, sa nuk janë të dobishme. Mendoni për thënien tuaj klasike, "Punë e shkëlqyer!". Në shumë raste, është gjithashtu e pamerituar.
Reagimet tepër pozitive sinjalizojnë se nuk po i kushtoni vëmendje - dhe ndoshta nuk po i kushtoni vëmendje, nëse jeni shumë të zënë duke u përpjekur të rregulloni veten. Me kalimin e kohës, personi që i merr bëhet mosbesues ndaj jush. Ata kanë nevojë për informacion specifik që në të vërtetë do ta ndihmonte të përmirësonte punën e tyre.
Çfarë të bëni në vend të kësaj
Shumë njerëz punojnë në mjedise ku të qenit tepër i sjellshëm është normë. Ja tre gjëra që mund të bëni për ta ndryshuar atë.
- Vini në pikëpyetje 'kulturën e mirësisë'
Pyetni veten: A e shijojnë të gjithë përreth meje këtë kulturë tepër të mirë, apo po e bëjnë sepse të gjithë të tjerët po e bëjnë?
Normat shoqërore janë një nxitës i madh i sjelljeve, dhe sa më shpejt që të sapoardhurit i përvetësojnë këto norma, aq më shpejt do të perceptohen si "të përshtatur". Nëse një i sapoardhur vëren se të gjithë marrin komplimente pas një prezantimi jo të mirë, ai do të bëjë të njëjtën gjë.
Nëse askush nuk e vë në dyshim në mënyrë të qartë këtë sjellje, rezultati është ajo që psikologët socialë e quajnë "injorancë pluraliste": Të gjithë supozojnë se të gjithë të tjerët po japin reagime tepër të mira sepse duan. Por fshehurazi, askush nuk e pëlqen.
Filloni një bisedë rreth ndryshimit. Merrni një ide se çfarë ndiejnë vërtet njerëzit për kulturën e mirë. Një mënyrë për ta bërë këtë është duke propozuar alternativa.
Për shembull, para prezantimit tjetër, mund t'i pyesni njerëzit: "Si do të ndiheshit nëse secili prej nesh do të shkruante tre gjëra specifike që mund t'i përmirësonit dhe tre gjëra specifike që duhet t'i mbani patjetër në fund të prezantimit?"
- Jini të saktë dhe specifikë
Është e natyrshme për ne të nxjerrim përfundime nga sjelljet për të formuar përshtypje dhe për të bërë supozime. Për shembull, mund të vendosim që dikush që vonohet vazhdimisht është dembel. Por përshtypjet shpesh janë shumë të përgjithshme për të qenë të dobishme, edhe nëse janë pozitive.
Përpiquni për reagime specifike, të bazuara në sjellje. E njëjta gjë vlen edhe për lavdërimet. Nëse i tregoni dikujt saktësisht se çfarë bëri mirë ose pse puna e tij ishte e shkëlqyer, do të dukeni më të sinqertë dhe reagimi juaj do të jetë më kuptimplotë.
Heqja e përgjithësimeve të gjera nga ekuacioni ka përfitimin shtesë të zvogëlimit të kërcënimit për personin që e merr, veçanërisht nëse ky reagim është kritik.
- Nëse jeni të rinj në këtë, filloni me veprime të vogla dhe neutrale
Mund të ndihet si të hidhesh nga një shkëmb, duke kaluar nga një kulturë reagimi tepër e mirë në një të ndershme.
Filloni me hapa të vogël. Zgjidhni çështje që janë të zakonshme, por që njerëzve u interesojnë ende, si për shembull çfarë të vendosni në kuzhinën e zyrës. Asgjë që e shqetëson në masë të madhe dikë. Qëllimi është të ndërtoni muskulin e reagimit. Në këtë mënyrë, sapo të hidheni në gjërat më të vështira, normat rreth ndershmërisë kanë filluar të ndryshojnë tashmë. Ndërsa punoni për ndryshimin e kulturës përreth jush, jini të duruar. Normat duan shumë kohë për t’u formuar dhe për të ndryshuar./ AkademiPune